Zeilen als koningen

Zeilen als koningen

Het is Koningsdag. En gelukkig mogen we na de vrijmarkt, het koekhappen en Wc-pot werpen ook een potje Oud-Hollandsch boeienronden. Want de WAC, die voor deze gelegenheid Willem Alexander Competitie heet, gaat gewoon door.

Omdat een aantal vaste bemanningsleden toch liever Koningsdag viert, hebben we extra bemanning ingevlogen. Naast Hennie en Jan-Jaap stapt Willem-Jan weer aan boord en hij neemt een vriend mee. Deze vriend, Pim, heeft heel wat mijlen gemaakt. Cowes week, Fastnet en samen met Willem-Jan vaart hij op Team White Hawk. U weet wel, die First 31.7 die het ORC 3 circuit domineert. Afgelopen weekend werd hij nog met de White Hawk eerste tijdens de Van Uden Reco Stellendam Regatta. Enfin, een goede zeiler. Nu zijn we zelfs met teveel, maar dat is misschien maar beter ook, want Jan-Jaap (JJ) staat voor het eerst op het voordek. Bovendien komt Willem-Jan weer terug na een lange winter en is opstapper Pim helemaal niet bekend met Fram.

We zijn vroeg op de boot en dat is maar goed ook, want de accu is nu helemaal dood. De motor start niet, dus dan maar op de zeilen naar buiten. We bespreken de taakverdeling en Willem-Jan en Pim vinden dat ik als stuurman alleen moet sturen. Verder niks. ‘Ja dat zou ik ook wel willen’ denk ik bij mezelf, maar onze dek lay-out en crew is daar (nog) niet voor klaar voor. “Maar,” begin ik monter “onze taakverdeling is best goed. We zijn een kei in spi hoists en drops!”

Dat had ik natuurlijk nooit moeten zeggen, want als we voor de start oefenen met de spinnaker zetten gaat het niet goed. We zitten met vier man in de te kleine kuip. Ik mag niets doen anders dan sturen en onze routine is weg. Het loopt niet. Hennie is onthand en ik zie het met lede ogen aan. Het is ook teveel verandering. Een voordekker die voor het eerst op het voordek staat, een nieuwe taakverdeling en dan heb je nog het NB syndroom. Dit laatste hebben we vaker gehad. Het NB syndroom (voluit het nieuw bemanningslid syndroom) is het probleem dat Team Fram niet goed loopt als er een nieuw bemanningslid aan boord stapt. Hoe goed ze ook zijn. De routine wordt verbroken en er ontstaat een bepaalde mate van chaos. Na een slechte hoist en drop vind ik het wel genoeg en stel ik voor om het op onze, oude manier te doen.

“We zijn te vroeg!” roep ik.

Naast de starting box ligt een baggerschip. En de betonning van het baggergebied gaat dwars door de rechterkant van ons eerste rak. Hierdoor besluiten we aan de linkerkant van de startlijn te starten over stuurboord. Riskant, want we hebben dan geen voorrang, maar Willem-Jan loodst ons strak naar de startlijn. Met nog 15 seconden en zo’n dertig meter te gaan krijg ik het benauwd. “We zijn te vroeg!” roep ik. “Nee doorvaren!”, zegt Willem-Jan stellig. Ik vertrouw op hem en vaar door. De Ferox, een Winner 9.00, dringt in en ligt iets boven én voor ons. En dan gaan we al over de lijn… Shhh… TUUUUUT !!! Het startsein klinkt precies op het moment dat de boeg de denkbeeldige lijn doorknipt. “Fucking perfect!”, zou Sergio Herman zeggen. We zijn geen seconde te vroeg en geen millimeter te laat. De Ferox is wel te vroeg en moet terug, waardoor wij vrij liggen én aan kop.

Het tweede rak varen we iets hoger dan nodig zodat we op het volgende, ruimere rak (dat iets afbuigt) kunnen afvallen en de spinnaker kunnen zetten. En het gaat wederom slegt. Dat is slechter dan slecht. We hijsen laat en als hij in de top is, zit er een dikke vette zandloper in. We hebben het hele rak nodig om ‘m eruit te krijgen en als de spinnaker eenmaal staat moet ie direct weer naar beneden.

De drop gaat gelukkig beter dan vorige week. Op het kruisrak varen we hard en hoog. We spinnakeren nog twee keer en geen van alle keren gaat het soepel. Bij de eerste keer merk ik dat Fram zin in Chinees heeft als de mast helemaal naar loef begint te hellen. Ik stuur de boot ‘onder de mast door’ en zeg dat we de boom moeten ondertrimmen. Door deze ‘stuurmankunsten’ liggen we niet meer op koers en moeten we vroeg droppen en nog twee keer gijpen naar de benedenboei. De tweede keer zit de spinnaker niet in de top. Maar wat wel voor ons pleit, is dat we de enige zijn die de spinnaker trekken. Daardoor lopen we wel in op de koploper en uit op de rest.

“Vind je het erg als ik dit zeg?”

Pim observeert en hiked. “Kun je de kicker alleen hier bedienen?” vraagt hij verontwaardigd. “Doen jullie niks met je outhaul?” “Waar is je windmeter?” “Hebben jullie geen…”, maar dan slikt hij zijn woorden in en vraagt: “Vind je het erg als ik dit zeg?” Nee, helemaal niet. Ik wil het allemaal weten en ik zeg tegen hem dat hij het allemaal moet onthouden zodat we uitgebreid kunnen debriefen na de race.IMG_0267bew2

Willem-Jan en Pim bespreken alle manoeuvres, hardware en taakverdeling en als we weer terug in de haven zijn komt de debrief van Pim. Ongezout. En zo heb ik het graag. Een paar van zijn tips en ideeën weten we al. Selftailing lieren staan al heel lang op ons verlanglijstje, een windmeter ook. Maar die dingen zijn niet goedkoop. “One touch lierhandels,” gaat hij verder. “Kicker en downhaul van de spi moeten aan bakboord en stuurboord te bedienen zijn. Klokken moeten op de brug of op de mast. Een betere race timer. Voordekker moet een timer hebben en de start leiden.” Pim is op dreef en ik schrijf driftig mee. En dan raakt hij een belangrijk punt dat niks kost, maar wel winst gaat opleveren. De taakverdeling.

Al snel concludeert hij dat je op onze boot niet met vijf man moet varen. Vier dus. Of zelfs drie. En we moeten denken in ‘stations’. Het achterste station is de stuurman. Die stuurt en kan er misschien nog een klein taakje bij hebben upwind en een klein taakje downwind. Daarna komt de genuatrimmer die ook de loefschoot en downhaul (neerhouder spi) voor zijn rekening neemt. Dan de grootzeiltrimmer die in beginsel de lijschoot trimt en dan doorgeeft aan de voordekker. ‘Tja, een voordekker die de spitrim doet… daar zit wat in’. Want dat geeft ruimte en rust in de pit. Bovendien doet de voordekker het hele spinnakerrak niks. Alleen in het begin en einde is hij druk.

Het is een eyeopener voor mij. Ik zie precies waar het aan ligt. Het is onze heritage. De erfenis van welwillende amateurs. We begonnen als noobs. Groen als waterplanten. Wat wisten wij nou van wedstrijdzeilen? We noemden de spischoten bij kleur omdat niet iedereen bij ons aan boord weet welke de loef en lijschoot is. Wat überhaupt loef of lij is. Ook de neerhouder van de spinnakerboom, ook wel downhaul als je het iets internationaler wilt, noemen we bij de kleur van de lijn. ‘Zwart aan!’ klinkt het vaak. Hierdoor was er nooit een idee vooraf wie de spinnaker ging trimmen. Ja, degene die zijn handen vrij had. En ik als stuurman stond vaak met twee spi schoten en de helmstok tussen mijn benen te sturen. Althans het eerste gedeelte totdat het grootzeil goed getrimt was, de genua weg was en de spi-val helemaal doorgetrokken was. Dan had ik nog één schoot en de helmstok.

Maar het is tijd voor de volgende stap. De voordekker gaat meer taken en meer verantwoordelijkheid krijgen. En we gaan de taken van de andere ‘stations’ verder uitdenken. Het voelt een beetje als een stap terug, maar hierna kunnen we er minstens twee vooruit.

Ondanks alle slechte spinnaker runs en verbeterpunten aan de boot, bleven we dicht bij de Ferox die op handicap ver voor ons moet eindigen. Dat was een opsteker. En sowieso hadden we het naar ons zin, want het was prachtig zeilweer en de sfeer was top en bleef goed. Ondanks de fuck ups en rommelige handeling. En dat werd bekroond. Met een vorstelijke eerste plaats op Koningsdag. Ja, we hebben gezeild als koningen!

Crew:

  • Koning Jan-Jaap van Oranje en Voorplecht
  • Koning Willem-Jan van Amsterdam tot Groningen
  • Koning Pim Dankers van de zeven zeeën
  • Koning Hennie Hoenselaar van Genua tot Spinnaker
  • Koning Floris de Eerste van Helmhout

Wind: NW 14-16kn

Baan: 15 NW kort

Finish: 1e van de 6

RaceQs: Check de replay hier.

Foto’s: Prins Jørgen Spoom van Schrier

Next Post:
Previous Post:
This article was written by
There is 1 comment for this article
  1. Klazien van de Kuinder at 21:16

    Goedenavond eigenaar van Fram.

    Heb wederom genoten van uw uitbundig en smeuig verslag van afgelopen woensdag.
    Gefeliciteerd met het behalen van de 1e plaats!
    Ga zo door je uw geweldige team waarvan een van hen (Jan-Jaap) mijn zoon is.

    Hartelijke groeten,
    Klazien van de Kuinder.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *